Jo Sporck I Componistenportret

Tussen Scriabin en Sporck

Een eeuw afstand bestaat er tussen de muziek van Alexander Scriabin (1872-1915) en Sporck (1953), maar onderhuids zijn er veel raakvlakken. Zo zijn beide componisten in hun werk op zoek naar alternatieven voor de tonaliteit zonder de wetmatigheden van consonant en dissonant uit het oog te verliezen.
Daarnaast is de aandacht voor harmonie in combinatie met ruimte voor polyfone structuren bij beide componisten sterk aanwezig.

De zesde Sonate is een laat werk van Scriabin. De componist zelf noemde het een ‘haast een ‘surrealistische nachtmerrie’.

Van Sporck klinken er op dit verjaardagsconcert twee premières.
Tegenover het snelle Entrain voor viool en piano heeft Sporck met het nieuwe werk Calmo voor dezelfde bezetting dertig jaar later een tegenhanger geschreven.
Audinos is een van zijn laatst geschreven werken voor piano solo.

In zijn vioolsonate combineert Turkse pianist Fazıl Say de klassieke westerse klank met volksmuziek-elementen uit zijn vaderland, verrijkt met jazzachtige, intensieve ritmes. Net als de populaire werken van Astor Piazzolla is dit wereldmuziek in de ware zin van het woord.

Jo Sporck (1953) ‘Wat me hoop geeft voor de toekomst van klassieke muziek was een concert van Jo Sporck’, was de reactie van NRC-recensent Joep Stapel. ‘Ik werd onverhoeds van mijn sokken geblazen door zijn nieuwe pianoconcert Into Silence. Ik kende Sporck niet (mea culpa), maar zijn stuk was verpletterend goed. Fantastische, originele en meeslepende muziek en ... een verpletterende verrassing.’

Dit werk van Jo Sporck ging eind 2023 in première en werd door de NRC beoordeeld met het maximale aantal van vijf bolletjes. De uitvoering van zijn eerste orkestwerk vond veertig jaar eerder plaats tijdens de Internationale Gaudeamus muziekweek in Den Haag. Daarna volgden uitnodigingen vanuit diverse internationale podia en kwam er een eerste soloportret in 1988 in de concertzaal van de unie van Sovjetcomponisten in Moskou. Ook de internationale pers kreeg aandacht voor zijn muziek en sprak zich lovend uit over zijn werk. Zo noteerde het vooraanstaand Engelstalig muziekblad The Strad naar aanleiding van het verschijnen van zijn cd For silent days:  …Jo Sporck has an individual and compelling musical voice, delicately constructed and inhabiting a vivid sound world... discordant yet divine. Hoewel zijn oeuvre divers en omvangrijk is, vormen kamermuziekwerken de ruggengraat van zijn oeuvre. Daaronder veel werk voor piano, solozang en koor maar ook muziek voor minder gangbare bezettingen van acht basklarinetten of twee marimba’s.

Antal Sporck, zoon van, behaalde als student van David Kuyken aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag in 2006 zijn masters diploma. Daaropvolgend werkte hij samen met componist George Benjamin, en gaf de Nederlandse première van diens Piano Figures. In 2007 won hij de tweede prijs bij het internationaal sterk bezette Orléans Concours International, een pianoconcours voor repertoire uit de 20e en 21e eeuw. Hij ontving de André Boucourechliev prijs voor zijn interpretatie van Archipel IV, alsmede de Chevillion-Bonnaud prijs voor zijn eigen 5 Preludes. In 2008 maakte hij zijn solodebuut in de Kleine Zaal van het Concertgebouw in Amsterdam.

Jelena Bazova studeerde piano en orgel aan het staatsconservatorium van Kazan (Rusland) waarvoor zij de Prix d’Excellence ontving. Van 1980 tot 1990 doceerde zij hoofdvak piano aan het staatsconservatorium van Astrakan (Zuid-Rusland). Van 1990 tot 1997 was zij als piano- en orgeldocente verbonden aan het staatsconservatorium van Kazan. Ze gaf talloze concerten door geheel Rusland, ook voor radio en tv. In West-Europa trad zij op in Nederland, België, Frankrijk (o.a. in de Notre Dame van Parijs), Italië (o.a. in de St. Pieter te Rome) en Duitsland. Zij vertolkte werken van moderne componisten tijdens belangrijke festivals van hedendaagse muziek. Sinds 1997 woont en werkt zij in Nederland. Als docente piano is zij verbonden aan het Fontys Conservatorium in Tilburg. Zij is organist bij het befaamde Sacramentskoor te Breda.

Myrthe Helder is een gepassioneerd violist en kamermusicus die bekend staat om haar warme klank en communicatieve stijl. Ze is bekend van vele optredens bij het TV-programma Podium Klassiek waaronder met Club Classique, waarvan zij artistiek leider is. In haar drang om klassieke muziek op zoveel mogelijk plekken en naar zoveel mogelijk verschillende mensen te brengen, gecombineerd met de overtuiging dat er geen duidelijke scheidslijnen tussen muziekstijlen en kunstvormen zijn, ontwikkelt Myrthe nieuwe concertconcepten en is ze theatermaker van voorstellingen die jaarlijks door het hele land touren.
Myrthe werd op zevenjarige leeftijd aangenomen op het Koninklijk Conservatorium in Den Haag. In de volgende twintig jaar studeerde zij aan de conservatoria van Den Haag, Utrecht, Amsterdam, Rotterdam en de Universität für Musik und darstellende Kunst in Wenen. Naast haar studie volgde zij masterclasses bij: Leonidas Kavakos, Maxim Vengerov, het Amadeus Quartet, het Alban Berg Quartet, het Guarneri Quartet en het Fine Arts Quartet. Zij won verscheidene prijzen waaronder de Prix d’Harmonie, het Charles Hennen Concours en The Canetti International Violin Competition. Zij speelde concerten door heel Europa, Azië en de Verenigde Staten in zalen zoals Het Koninklijk Concertgebouw, de Wiener Musikverein Wenen, Suntory Hall Tokyo en Carnegie Hall New York.